Schaduw

Licht op Sociaal Schaduwwerk

Hulpvragers vinden ondersteuning bij sociale problematiek niet altijd en niet alleen bij formele zorg- en welzijnsinstellingen. Ook informele partijen, zoals actieve medebewoners of vrijwilligers in kerk, moskee of sportclub, spelen hierin vaak een grote rol. Dat geldt met name voor hulpvragers die om verschillende redenen afstand ervaren tot formeel zorg- en welzijnsaanbod. Juist nu, in de coronacrisis, is duidelijk geworden hoe informeel aanbod vaak een gat opvult. 

Meer informatie
Hoewel informele zorg sinds de transities in het sociaal domein in de koplampen staat, zijn professionals en beleidsmakers lang niet altijd bekend met dit informele sociaal werk. Een deel vindt zo gezegd ‘in de schaduw’ plaats, onder de radar en buiten beeld van formele spelers. Daarnaast bereikt dit informele werk juist ook vaak bewoners die moeilijk bereikbaar zijn of – zoals in het geval van ongedocumenteerde immigranten- letterlijk in de schaduw leven. Om die reden spreken we in dit verband ook wel van ‘sociaal schaduwwerk’, in navolging van een Belgische studie naar dit fenomeen uit 2019 (Schrooten et al., 2019). 
 
Vanuit de Werkplaats Sociaal Domein Amsterdam en omgeving doen wij in 2020 onderzoek naar deze weinig zichtbare vormen van sociaal werk, die onmiskenbaar deel uitmaken van de sociale basis maar niet altijd in beeld zijn bij het Amsterdamse beleid en het subsidiekader voor de sociale basis. De literatuurstudie ‘Licht op sociaal schaduwwerk’ vormt een eerste stap in het onderzoek, gevolgd door veldwerk in Amsterdam Zuidoost en De Baarsjes. 
 
 

Helen's Free Food Market

In het verlengde van dit project hebben we een initiatief beschreven als voorbeeld van sociaal schaduwwerk: Helen’s Free Food Market. Aan de hand van Helen's Free Food Market als voorbeeld beschrijven we in dit artikel informele voedselinitiatieven, die tijdens de coronacrisis in aantal en belang groeiden, als een vorm van 'sociaal schaduwwerk'. Dat verwijst naar informele spelers in het sociaal domein die vormen van welzijn en lichte ondersteuning bieden, die overeenkomen met het formele sociaal werk. Doordat deze spelers niet direct geassocieerd worden met hulpverlening zijn zij laagdrempelig en worden zij soms makkelijker vertrouwd door burgers, die om verschilllende redenen afstand ervaren tot formele voorzieningen.

Over deze publicatie

Auteur
Welschen, S., Lucas, P., Hoijtink, M., Veldboer, L.
Publicatiejaar
2020